اختلال وسواسی-جبری مرتبط با رابطه می‌تواند در هر نوع رابطه‌ای اتفاق بیفتد. رابطه بین والدین وفرزندان، بین دو دوست یا بین زوج‌ها؛ اما شایع‌ترین آن‌ها وسواس فکری-عملی مربوط به رابطه است. اگر فردی در حال حاضر در رابطه‌ای باشد، احساس عدم اطمینان به شریک زندگی یا به طور کلی خود رابطه، طبیعی است؛ اما اگر این نگرانی به صورت ناگهانی یا به شکل وسواس گونه وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به ROCD یا اختلال وسواسی-جبری مرتبط با رابطه وجود دارد.

انواع ROCD

افراد مبتلا به این اختلال با وسواس‌ها و اجبارهایی درباره رابطه یا احساساتشان زندگی می‌کنند. مانند تمام زیرگروه‌های اختلال وسواسی-جبری عدم اطمینان منجر به ترس شدید و اجباری برای کاهش ترس می‌شود. این ترس‌ها اغلب در دو زمینه رخ می‌دهد:

  • رابطه محور: در این حالت فرد نگران احساسات خود نسبت به شریک زندگی است و اینکه آیا این رابطه اصلا صحیح است یا خیر. این نوع از وسواس شایع تر از نوع دیگر است؛ چرا که به طور مستقیم روابط صمیمانه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این وسواس بر سه بعد رابطه تأثیر می گذارد: احساسات فرد نسبت به شریک زندگی، احساسات شریک زندگی نسبت به خود و درست بودن رابطه. ترس از رها شدن و وابستگی شدید می‌تواند پاسخی غیر سالم به این وسواس باشد. این علائم می‌تواند روابط صمیمانه رضایت بخشی را که منبعی مهم برای خوشبختی و رفاه افراد است، به خطر بیندازد.
  • متمرکز بر شریک زندگی: هرچه روابط صمیمی پیشرفت می‌کند، بیشتر به شکاف‌های شخصیتی شریک زندگی توجه می‌شود. درواقع تصور اینکه شریک زندگی باید فردی کامل و بدون نقص باشد، در ایجاد یک رابطه طولانی مدت چالش برانگیز است. در این حالت افکار وسواس گونه راجع به شریک زندگی ظاهر می‌شود. این افکار مربوط به نقص‌های درک شده طرف مقابل در شش حوزه است: ظاهر فیزیکی، جامعه پذیری، اخلاق، ثبات عاطفی، هوش و شایستگی. افکاری که پریشان کننده و وقت گیر هستند.
مطالب مرتبط  خیانت زن متاهل چه دلایلی دارد؟

 

نوع دیگری از این ترس، حسادت وسواسی است. در این حالت افکار ناگهانی ناخوشایندی راجع به شریک زندگی در فرد ایجاد می‌شود. افکاری مثل خیانت با شخص دیگر. تحقیقات نشان داده است که افسردگی، بدریخت انگاری بدنی و وسواس فکری-عملی ممکن است زمینه ساز بروز اختلال وسواسی-جبری مرتبط با رابطه باشد.

اختلال وسواسی-جبری مرتبط با رابطه چگونه درمان می شود؟

این اختلال بر سلامت روان تأثیر بسیاری می‌گذارد. خوشبختانه اختلال وسواسی-جبری مرتبط با رابطه از طریق نوعی از درمان رفتاری-شناختی به نام درمان مواجهه و پیشگیری از پاسخ ERPقابل درمان است.

ERP درمانی برای انواع اختلال وسواسی-جبری درمانی استاندارد در نظر گرفته شده است. در طول این نوع درمان درمانگر به صورت مداوم با مراجع کار می‌کند تا او را در معرض چیزهایی قرار دهد که وسواسش را برانگیخته می‌کند. درمانگر از این طریق مراجع را راهنمایی می‌کند  تا در برابر اجبارهای خود مقاومت کند. با گذشت زمان فرد می‌آموزد که اجازه دهد افکار ناگهانی بدون ایجاد فشار مفرط بر او یا عجله در انجام اجبار در ذهن او حضور یابند.

مواجهه با ROCD چیست؟

مواجهه با اختلال وسواسی-جبری مرتبط با رابطه این امکان را به وجود می‌آورد که فرد به افکار ناخواسته و احساسات ناخوشایند خود متمایل شود و یاد بگیرد که چگونه عدم اطمینان را تحمل کند. نوع متداول مواجهه‌ای که برای افراد مبتلا به این نوع اختلال استفاده می‌شود، مواجهه خیالی است. این نوع مواجهه‌ها در زندگی واقعی قابل انجام نیست؛ بلکه با استفاده از تخیل انجام می‌شود.

برای مثال اگر فردی نگران این باشد که با فردی اشتباه در رابطه است، ممکن است درمانگر از او بخواهد که یادداشت‌هایی را از بودن در کنار یک فرد اشتباه بنویسد یا حتی اینکه با چه فرد مناسبی می تواند باشد. با نوشتن این یادداشت‌ها، خواندن آنها و درگیر شدن با آنها می‌توان یاد گرفت که چگونه ترس‌های رابطه خود را بهتر تحمل کرد. نوع دیگر این یادداشت‌ها می‌تواند درباره این باشد که چرا فرد فکر می‌کند هرگز فرد مناسبی را پیدا نخواهد کرد یا اینکه نگرانی‌هایش را درباره این موضوع که ممکن است همیشه در رابطه‌ای بدون عشق و عاطفه باشد، بنویسد. این باعث می‌شود ترس‌هایش را از منظری دیگر تماشا کند و حباب عدم اطمینانش بترکد و یاد بگیرد چگونه با آن کنار بیاید.

مطالب مرتبط  واژینیسموس چیست و چطور درمان می شود؟

یک نمونه یادداشت می‌تواند به این شکل باشد:

من هرگز نمی‌توانم بفهمم که همسرم شخص مناسبی برای من هست یا نه. ما چهار سال است که با هم هستیم و ممکن است هنوز شخص مناسب‌تری از من برای او وجود داشته باشد. با اینکه من از شوخ طبعی او لذت می‌برم؛ اما ممکن است ما باهم آینده وحشتناکی داشته باشیم. ممکن است هیچوقت ندانم در حال حل مشکل یا انتخاب درست هستم یا نه.

نوشتن و خواندن این مطلب ممکن است طاقت فرسا باشد؛ اما درمانگر تمام مدت در کنار درمانجو خواهد بود و به او کمک می‌کند ترس و اضطرابی را که این تماس‌ها ایجاد می‌کند بدون تسلیم در برابر اجبارها از بین ببرد.

نمونه‌های دیگری از مواجهه با اختلال وسواسی-جبری مرتبط با رابطه وجود دارد:

  • نگاه کردن به عکسهای رمانتیک همسرتان
  • قرار گرفتن در معرض کارهای تحریک کننده او و مقاومت در برابر اجبارها
  • خواندن مقالات و یا پرسیدن سوالاتی برای مقاومت در برابر اجبارها
  • تصور اینکه شریک زندگی با شخصی دیگر رابطه برقرار می‌کند
  • فکر کردن به دوستداران سابق شریک زندگی خود

جلوگیری از پاسخ چیست؟

ERP درمانی فقط در مواجهه قرار گرفتن نیست؛ بلکه پیشگیری از پاسخ کلیدی است. مقاومت در برابر اجبارها برای درمان اختلال وسواسی-جبری ضروری است و در نهایت درمانجو را به سمت یک رابطه سالم از نظر روانی سوق می‌دهد. اگر به جای کمک گرفتن از یک مشاور، یک مواجهه خیالی در خانه و غیرحرفه‌ای انجام شود، ممکن است چرخه وسواس فکری-عملی ادامه پیدا کند.

مقاومت در برابر اجبارها ممکن است غیر ممکن باشد؛ اما با ادامه کار با درمانگر کار آسان تر خواهد شد. در این خصوص مشاوران سیمیاروم همیشه در دسترس شما هستند.

مطالب مرتبط  از سکس چت تا آثار و پیامد‌های آن بر‌ زندگی تا نشانه‌های اعتیاد به آن

منبع

منبع