اختلال شخصیت

 اختلال شخصیت چیست؟ علائم، راه های درمان و مشاوره آنلاین

اختلال شخصیت ، همیشه در تاریخ مورد توجه بوده؛ اکثرا نه به عنوان یک مشکل روان‌شناختی، بلکه حتی در قالبِ داستان‌ها و روایت‌های افسانه‌ای از آن سخن به میان می‌آمده است. خیلی از ما، افسانه یونانیِ «نارسیس» را شنیده‌ایم. نارسیس بعد از اینکه تصویرش را در آب می‌بیند، به آن خیره می‌شود و آن‌قدر غرق شور و اشتیاق زیباییِ خودش می‌گردد که جانش را از دست می‌دهد.

این داستان را می‌توان توصیفِ زیبایی از زندگیِ همه افرادی دانست که به نوعی با اختلال شخصیت دست‌وپنجه نرم می‌کنند و اگر دیر به فکرِ کمک به خودشان بیافتند، زندگی‌شان را دستخوشِ درد و رنج زیادی خواهند کرد.

اختلالات شخصیت، شکلی از اختلال روانی است که در آن، فرد الگویی ناسالم، غیر قابل انعطاف و ناکارآمد در تفکر، عملکرد و رفتارهایش دارد. فرد مبتلا به این اختلال، در درک و ارتباط با موقعیت‌های مختلف و افراد دچار مشکل است. همین امر باعث می‌شود که تنش‌ها و محدودیت‌‌های قابل توجهی در روابط، فعالیت‌های اجتماعی، شغل و تحصیل داشته باشد.

خیلی وقت‌ها، خودِ فرد و حتی اطرافیان او متوجه نمی‌شوند که او دچار اختلالی روان‌شناختی است؛ چراکه تفکر و رفتار، طبیعی به نظر می‌رسد. چنین فردی حتی در موقعیت‌های چالش برانگیز، نه خودش، که دیگران را مقصر اتفاق‌های پیش‌آمده می‌داند.

جالب است که بدانید، این مشکل در سال‌های نوجوانی یا اوایل دوره بزرگسالی، در انواع مختلف، آغاز می‌شود. به طور کلی برخی از انواع این اختلال در دوره میانسالی کمتر آشکار می‌شوند.

میزان شیوع این اختلال هم قابل تامل است. 6.1 درصد از مردم جهان به اختلال شخصیت دچار هستند. همچنین گفته می‌شود که 40 تا 60 درصد از افرادی که به یک اختلال روان‌شناختی مبتلا هستند، یکی از انواع اختلال‌های شخصیت را نیز دارند.

 

نشانه‌های اختلال شخصیت

اختلال شخصیت

این اختلال چه نشانه‌هایی دارد؟ نشانه‌های آن را باید در سه گروه جا داد. بنابراین برای آنکه علائم این مشکل روان‌شناختی را بدانیم باید انواع آن را بشناسیم. نباید فراموش کنیم که خیلی از افراد ممکن است دو نوع اختلال شخصیتی را هم‌زمان داشته باشند.

 

اختلالات شخصیتی گروه A

این گروه با تفکرات عجیب و غریب و رفتار غیر عادی شناخته می‌شوند. اختلال شخصیت پارانوئید، اسکیزوئید و  اسکیزوتایپال در این گروه جا می‌گیرند.

  •   اختلال شخصیت پارانوئید چه علائمی دارد؟

o  بی‌اعتمادی و بدگمانی نسبت به دیگران و انگیزه‌هایشان

o  باور به این‌که دیگران در تلاشند تا به فرد آسیب برسانند یا فریبش دهند

o  داشتن سوءظن نسبت‌به دیگران

o  نشان دادن واکنش عصبی یا خصمانه نسبت به توهین

o  تمایل به نگه داشتن کینه‌ها

 

  •   اختلال شخصیت اسکیزوئید چه علائمی دارد؟

o  عدم علاقه به روابط اجتماعی و ترجیح دادنِ تنهایی

o  محدودیت در بیان عاطفی

o  عدم توانایی در لذت بردن از بیشتر فعالیت‌ها

o  داشتنِ ظاهر سرد یا بی‌تفاوت‌بودن نسبت به دیگران

o  نداشتن علاقه برای برقراری رابطه جنسی با دیگری

 

  •   اختلال شخصیت اسکیزوتایپال چه علائمی دارد؟

o  پوشیدن لباس و داشتنِ تفکر، اعتقادات، گفتار یا رفتارهای عجیب‌و‌غریب

o  تجربه‌های عجیب ادراکی، مانند شنیدن صدایی که نام فرد را زمزمه می‌کند

o  دادن پاسخ‌های عاطفی نامناسب

o  داشتنِ اضطراب اجتماعی، کمبود یا ناراحتی از روابط نزدیک

o  دادن پاسخ مشکوک به دیگران

o  داشتن «تفکر جادویی»؛ اعتقاد به این‌‌که می‌توان با افکار خود بر افراد و رویدادها تأثیر گذاشت

 

اختلالات شخصیتی گروه B

گروه B را می‌توان با تفکرات رفتاری چشمگیر، بیش از حد عاطفی یا غیرقابل پیش‌بینی‌بودن شناسایی کرد. افراد دارای انواع اختلال شخصیتی در این گروه، شامل اختلال شخصیت ضد اجتماعی، اختلال شخصیت مرزی، اختلال شخصیت هیستریک و خودشیفتگی هستند.

 

  •   اختلال شخصیت ضد اجتماعی چه علائمی دارد؟

o  بی اعتنایی به نیازها یا احساسات دیگران

o  دروغ گویی مداوم، دزدی، استفاده از نام‌های مستعار

o  داشتن مشکل با قوانین

o  تکرار نقض حقوق دیگران

o  داشتنِ رفتار پرخاش‌گرانه و اغلب خشونت‌آمیز

o  بی‌اعتنایی به امنیت خود یا دیگران

o  رفتار تحریک‌آمیز

o  عدم پشیمانی برای رفتارهای بد

 

  •   اختلال شخصیت مرزی چه علائمی دارد؟

o  داشتن رفتار تحریک‌آمیز و پرخطر؛ مانند داشتن رابطه جنسی ناامن

o  داشتن تصویر ناپایدار از خود

o  وارد شدن به روابط ناپایدار و شدید

o  داشتنِ نوسانات رفتاری، در برابر استرس

o  انجامِ رفتار خودکشی یا تهدید به خودکشی

o  ترس شدید از تنها بودن یا رها شدن

o  احساس پوچی مداوم

 

  •   اختلال شخصیت هیستریک چه علائمی دارد؟

o  پیوسته به دنبال جلب توجه است؛ از طریق بروز دادن احساسات یا تحریک آمیز بودن از نظر جنسی

o  به راحتی تحت تاثیر قرار گرفتن

o  داشتنِ احساساتی دائما در تغییر

o  نگرانی بیش از حد نسبت به ظاهر بدنی

 

  •   اختلال شخصیتی خودشیفتگی چه علائمی دارد؟

o  باور به مهم‌تر بودن نسبت به دیگران

o  داشتنِ فانتزی درباره قدرت، موفقیت و جذابیت

o  عدم شناخت نیازها و احساسات دیگران

o  اغراق در دستاوردها یا استعدادها

o  در انتظار ستایش و تحسین مداوم بودن

o  رفتارِ استکباری

o  داشتن انتظارات غیر منطقی از امکانات و دیگران

o  باور به اینکه دیگران به آن‌ها حسادت می‌کنند

 

اختلالات شخصیتی گروه C

این گروه، با تفکرات یا رفتار اضطرابی و ترسناک شناخته می‌شوند. افراد این گروه اختلال شخصیت اجتنابی، اختلال شخصیت وابسته و اختلال شخصیت وسواس-اجباری دارند.

 

  •   اختلال شخصیت اجتنابی چه علائمی دارد؟

o  حساسیت زیاد نسبت به انتقاد

o  داشتنِ احساس ناکافی بودن، بی‌ارزشی یا غیر جذاب بودن

o  اجتناب از فعالیت‌های کاری که نیاز به تماس بین فردی دارند

o  از لحاظ اجتماعی دارای شخصیتِ ترسو، منزوی و کمرویی شدید

o  ترس از عدم پذیرش، خجالت یا تمسخر

 

  •   اختلال شخصیت وابسته چه علائمی دارد؟

o  وابستگی بیش از حد به دیگران و احساس نیاز به مراقبت از آن‌ها

o  داشتن رفتار مطیع یا چسبنده نسبت به دیگران

o  عدم اعتماد به نفس، احساسِ نیاز بیش از حد به مشاوره

o  اطمینان به دیگران برای تصمیم‌گیری‌های کوچک شخصی

o  مشکل در شروع یا انجام پروژه‌ها به تنهایی به دلیل عدم اعتماد به نفس

o  عدم مشاجره با دیگران، ترس از عدم پذیرش

o  تحمل رفتارهایی مثلِ مورد سوءاستفاده قرار گرفتن

o  احساس نیاز فوری برای برقراری روابط جدید، بعد از تمام شدنِ یک رابطه

 

  •   اختلال شخصیت وسواس-اجباری چه علائمی دارد؟

o  داشتن مشاغلی با جزئیات، نظم و قوانین

o  کمال‌گرایی شدید

o  تمایل به کنترل افراد، کارها و موقعیت‌ها و عدم توانایی در واگذاری وظایف

o  غفلت از دوستان و فعالیت‌های لذت بخش به دلیل تعهد بیش از حد به کار یا یک پروژه

o  عدم توانایی در دور ریختن اشیاء شکسته یا بی‌ارزش

o  داشتن روحیه سرسختانه

o  عدم انعطاف‌پذیری نسبت به اخلاقیات و ارزش‌ها

درمان اختلال شخصیت

اگر یک فرد احساس کند که عائم ذکر شده در بالا، یا علائمِ دیگری از اختلال شخصیت را دارد، باید به روان‌درمانگر مراجعه کند، تا تحت درمان قرار بگیرد. چرا درمان اختلال شخصیت مهم است؟ به این دلیل که  بدون درمان ، اختلالات شخصیتی می‌توانند باعث ایجاد مشکلات قابل توجهی در زندگی شوند که به مرور زمان ممکن است بدتر شوند.

این درمان یک الزام مهم دارد و آن این است که درمانگر و بیمار به یکدیگر اعتماد داشته باشند. تحقق این امر ممکن است که راحت نباشد، چراکه اختلال‌های شخصیتی انگیزه درمان را در اطرافیان فرد به وجود می‌آورد و نه خودِ فرد؛ چرا که او احتمالا خودش متوجه آن نخواهد بود.

برای درمان اختلال شخصیت دو راه وجود دارد؛ «روان‌درمانگری» و «دارو درمانی». در روان‌درمان‌گری می‌توان از خانواده درمانی و گروه درمانی بهره گرفت. فرد در این شیوه می‌آموزد که نسبت به انواع مهارت‌های اجتماعی، بروز احساسات، مسئولیت‌پذیری و سایر رفتارهای شخصی و اجتماعی چطور باید عمل کند. دارودرمانی وقتی آغاز می‌شود که روان‌درمانگر تشخیص دهد که فرد برای کاهش تجربه علائم اختلال شخصیتی، نیازمند مصرف داروست و با روش‌های دیگر بهبود پیدا نمی‌کند. هرچندکه داروی مخصوصی برای اختلال شخصیت وجود ندارد، اما برخی از داروهای مشترک با دیگر مشکلات تجویز می‎شود؛ مثل داروهای ضد افسردگی، ضد اضطراب و ضد روان‌پریشی.

سیمیاروم با برترین متخصصان ایرانی، در درمان انواع اختلال شخصیت در کنار شماست.  

همچنین می توانید ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.

 

نوعی مشکل روان‌شناختی که فردِ مبتلا، الگوی ناسالم، ناکارآمد و غیرقابل انعطافی را در نحوه فکر کردن و رفتارهایش تجربه می‌کند. چنین فردی دچار مشکلات زیادی در زمینه ارتباطی، شغلی و تصمیم‌گیری‌های فردی است.

در نوع اول اختلال‌های شخصیتیِ پارانوئید، اسکیزوئید و اسکیزوتایپال. در نوع دوم اختلال‌های شخصیتیِ ضداجتماعی، مرزی، خودشیفته و هیستریک. در نوع سوم اختلال‌های شخصیتیِ اجتنابی، وابسته و وسواس-اجباری.

به دو روشِ روان‌درمان‌گری و دارودرمانی. در روش اول فرد باید مهارت‌ها و توانمندی‌های لازم را بیاموزد و در روش دوم، پزشک بر حسب تشخیص برای فردِ مبتلا دارو تجویر می‌کند.

بله. امروز همه اختلال‌های روان‌شناختی به صورت آنلاین و در ارتباط ویدئویی با متخصص آن قابل درمان هستند. اختلال شخصیت نیز به صورت غیرحضوری و در صورت تمایل خودِ فرد بیمار به درمان، بهبود پیدا خواهد کرد.