شادی چیست؟

آیا می‌دانید چطور باید در شرایط سخت، همچنان خوشحال بود؟ تعریف شما از خوشحالی و خوشبختی چیست؟ 

بیایید با تعریف شادی (خوشحالی) شروع کنیم؛ خوشحالی حالتی‌ست که شما در یک لحظه چندین حس را تجربه می‌کنید؛ احساس خوشحالی، رضایت، خرسندی و سعادت بخشی. شادی تعاریف مختلفی دارد. اما به صورت عمومی آن را به عنوان احساسات مثبت و رضایت از زندگی توصیف می‌کنند.

اغلب افراد وقتی از شادی صحبت می‌کنند، ممکن است از احساس حال حاضر خود صحبت کنند یا به‌طور عمومی از احساس کلی خود از زندگیشان حرف بزنند.

روانشناسان و دانشمندان علوم اجتماعی خودشان را راحت کرده‌اند و ترجمه‌ای جهان‌شمول از شادی داده‌اند و به آن می‌گویند «بهزیستی ذهنی». بهزیستی ذهنی بر احساسات کلی فرد در مورد وضعیت و شرایط فعلیِ زندگی‌اش تمرکز دارد.

شادی (بهزیستی ذهنی) دو مولفه اصلی دارد

✔️ تعادل احساسات: هر کس احساسات و خلق‌و‌خوی مثبت و منفی را تجربه می‌کند. منظور از شادی به‌طور کلی این است که میزان احساسات مثبت در شخص بیشتر از منفی باشد.

✔️ رضایت از زندگی: این مسئله به میزان رضایت شما از زمینه‌های مختلف زندگی‌تان از جمله روابط، کار، موفقیت‌ها و سایر مواردی مربوط می‌شود که آنها را مهم می‌دانید.

چطور بفهمیم خوشحالیم؟ 

برداشت هر کس از خوشبختی و شادی متفاوت است، اما نشانه‌هایی کلی وجود دارد که روانشناسان هنگام اندازه‌گیری و ارزیابی شادی به آنها توجه می‌کنند.

برخی از این نشانه‌ها از این قرارند:

• حس کنید زندگی شما همان چیزی است که می‌خواستید باشد.
• حس کنید شرایط زندگی شما خوب است.
• حس کنیدبه اهدافتان در زندگی رسیده‌اید یا خواهید رسید.
• حس رضایت از زندگی
• داشتن احساس مثبت بیشتر از احساس منفی

به یاد داشته باشید که شادی به معنی حالت سرخوشی مداوم نیست. در عوض، به معنی داشتن یک احساس کلی است که در آن احساسات مثبت بیشتر از احساسات منفی است.

افراد شاد نیز هر از چندگاهی تمام احساسات انسانی- خشم، ناامیدی، بی حوصلگی، تنهایی و حتی غم و اندوه را احساس می‌کنند. اما حتی زمانی که دچار احساس ناراحتی و اندوه هستند، از درون حس خوشبینی دارند که اوضاع بهتر می‌شود، می‌توانند اوضاع را سر و سامان دارند و دوباره به شادی برسند.

 به یاد داشته باشید که شادی به معنی حالت سرخوشی مداوم نیست. در عوض، به معنی داشتن یک احساس کلی است که در آن احساسات مثبت بیشتر از احساسات منفی است.

انواع خوشحالی 

به روش‌های مختلفی می‌توان به شادی فکر کرد. برای مثال، ارسطو فیلسوف یونانی این احساس را به دو حالت مختلف تقسیم کرده است: ائودایمونیا و هدونیا.

هدونیا: از لذت نشات می‌گیرد. این حالت اغلب با داشتن احساس کلی خوب، مراقبت از خود، برآوردن خواسته‌ها، تجربه لذت بردن و احساس رضایت همراه است.

ائودایمونیا: از جستجوی فضیلت و معنا حاصل می‌شود. اجزای مهم بهزیستی ائودایمونیا شامل این می‌شود که احساس کنید زندگی شما معنا، ارزش و هدف دارد. این احساس بیشتر با انجام مسئولیت‌ها، سرمایه‌گذاری در اهداف بلند مدت، نگرانی برای رفاه سایر افراد و زندگی مطابق با آرمان‌های شخصی همراه است.

امروزه در روانشناسی این دو مفهوم به ترتیب، به عنوان لذت و معنی شناخته می‌شوند. روانشناسان مولفه‌ای دیگری را هم کنار «مفهوم» و «لذت» معرفی کرده‌اند؛ «مشارکت» که به وجود احساس تعهد و مشارکت در زمینه‌های مختلف زندگی مربوط می‌شود.

تحقیقات نشان می‌دهد که افراد شاد معمولا رضایت از زندگیِ معنامحورشان در سطح بالا و رضایت از زندگیِ هدونیایشان کمی بالاتر از سطح متوسط است.

همه اینها می‌توانند در تجربه کلی شادی نقش مهمی داشته باشند، اگرچه ارزش نسبی هر یک در نظر افراد متفاوت است. برخی فعالیت‌ها ممکن است هم لذت‌بخش و هم معنی‌دار باشد، اما میزان هر یک در نظر افراد کم و زیاد است.

به عنوان مثال، داوطلب شدن برای هدفی که به آن اعتقاد دارید ممکن است بیشتر از آنکه لذت‌بخش باشد، معنادار باشد. از طرف دیگر، تماشای برنامه تلویزیونی مورد علاقه از نظر معنی در سطح پایین‌تر و از نظر لذت در سطح بالایی باشد.

با توجه به این سه کلمه کلیدی، انواع شادی اینطور تعریف می‌شود:

خوشنودی: یک احساس مقطعی و کوتاه است که در لحظه رخ می‌دهد. مثلا شما از یک اتفاقی خوشحال و خوشنود می‌شوید.

هیجان: احساس شادی که شامل انتظار برای چیزی مثبت می‌شود.

قدردانی: احساسی مثبت که شامل تشکر و قدردانی است.

غرور: احساس رضایت از چیزی که به نتیجه رسانده‌اید.

خوش‌بینی: نگاه به زندگی با دید مثبت

اغنا: نوعی از خوشبختی که شامل احساس رضایت است.

 داوطلب شدن برای هدفی که به آن اعتقاد دارید بیشتر از آنکه لذت‌بخش باشد، معنادار است. تماشای برنامه تلویزیونی موردعلاقه بیشتر از معنادار بودن، بسیار لذت‌بخش است.

شاد بودن را تمرین کنید 

بعضی‌ها به صورت ذاتی انسان‌های شادی هستند. اما برای شاد بودن نیازی نیست که ذاتا شاد باشید. می‌شود راه‌های شاد بودن را تمرین کرد. چه تمرین‌هایی؟ ما به شما یاد می‌دهیم!

✔️ دنبال کردن اهداف درونی و ذاتی

دستیابی به اهدافی که انگیزه رسیدن به آنها درونی است، به ویژه اهداف متمرکز بر رشد شخصی و اجتماعی می‌تواند به تقویت شادی کمک کند. تحقیقات نشان می‌دهد که پیگیری این نوع اهداف می‌توانند نسبت به دنبال کردن اهداف خارجی مانند به دست آوردن پول یا مقام، باعث افزایش شادی فرد شوند.

✔️ لذت بردن از لحظه

مطالعات نشان داده است که گاهی افراد به قدری روی انجام یک کار تمرکز می‌کنند که لذت بردن از آن را از یاد می‌برند. پس به جای آنکه در این دام ذهنی بیافتید، تمرین کنید که به خاطر چیزهایی که الان دارید قدردانی کنید و به جای پایان کار، بر روی روند آن تمرکز کنید. شاید کمی کلیشه‌ای یا شعاری به نظر برسد ولی واقعا می‌شود این تمرکز را داشت و لذت برد. مثل تجربه‌ای که مثلا در طول آشپزی به دست می‌آورید.

✔️ تغییر نگرش نسبت به افکار منفی

اگر احساس می‌کنید در نگاه بدبینانه یا منفی‎باف گیر کرده‌اید، به دنبال راهی باشید که افکار خود را به سمت و سوی نگرش مثبت سوق دهید. مثبت فکر کردن به معنی نادیده گرفتن چیزهای بد و منفی نیست. بلکه قرار است دید متعادل‌تری به زندگی و حوادث داشته باشید. بدین ترتیب، افکار منفی خود را به چالش می‌کشید و الگوی فکری خود را تغییر می‌دهید.

 یک مطالعه نشان داد افرادی که احساسات مثبت را بیشتر از احساسات منفی تجربه می‌کنند، به‌طور متوسط ۱۳ سال بیشتر زنده می‌مانند.

تاثیرات شادی 

تحقیقات نشان می‌دهند که احساس شادی با نتایج مثبت در جنبه‌های مختلف زندگی همراه است.

• احساسات مثبت میزان رضایت از زندگی را افزایش می‌دهند.
• به افراد کمک می‌کند مهارت قوی‌تری در کنار آمدن با مسایل و منابع عاطفی بیشتری داشته باشند.
• احساسات مثبت با سلامتی و طول عمر بیشتر مرتبط هستند. یک مطالعه نشان داد افرادی که احساسات مثبت را بیشتر از احساسات منفی تجربه می‌کنند، به‌طور متوسط ۱۳ سال بیشتر زنده می‌مانند.
• احساسات مثبت باعث افزایش انعطاف‌پذیری می‌شوند. انعطاف‌پذیری به افراد کمک می‌کند استرس خود را بهتر کنترل کنند و در صورت مواجه شدن با شکست از خود انعطاف بیشتر نشان دهند و خود را زودتر بازیابند. به عنوان مثال، یک مطالعه نشان داد که هورمون استرس کورتیزول در افراد شاد کمتر است و این مسئله در طولانی مدت به نفع آنهاست.
• افرادی که معتقدند وضعیت مثبت‌تر و بهتری دارند، رفتارهای سالم‌تری مانند خوردن میوه و سبزیجات و ورزش منظم از خود نشان می‌دهند.
• شاد بودن باعث می‌شود شخص کمتر مریض شود چراکه وضعیت روانی شادتر با افزایش سطح ایمنی بدن همراه است.

 یک مطالعه نشان داد که هورمون استرس کورتیزول در افراد شاد کمتر است و این مسئله در طولانی مدت به نفع آنهاست.

تقویت شادی  

به نظر می‌رسد برخی از افراد به‌طور طبیعی شادتر هستند. یک مطالعه گسترده بر روی بیش از ۲۰۰۰ دوقلو نشان می‌دهد که حدود ۵۰ درصد از رضایت کلی از زندگی به ژنتیک، ۱۰ درصد به وقایع خارجی و ۴۰ درصد آن به فعالیت‌های فردی مربوط است.

بنابراین، شاید نتوانید سطح پایه شادی خود را کنترل کنید، اما می‌توانید برای رسیدن به شادی بیشتر مواردی را انجام دهید. حتی شادترین افراد نیز هر از گاهی احساس ناراحتی می‌کنند. شادی چیزی است که همه افراد باید آگاهانه به دنبال آن باشند.

✔️ ورزش منظم

ورزش هم برای بدن و هم برای ذهن شما مفید است. فعالیت بدنی با طیف وسیعی از مزایای جسمی و روانی از جمله بهبود خلق‌وخو مرتبط است. مطالعات متعدد نشان داده است که ورزش منظم می‌تواند برخی از علائم افسردگی را بهبود دهد.

✔️ قدرشناسی

در مطالعه‌ای، از شرکت‌کنندگان خواسته شد که هر شب ۱۰ تا ۲۰ دقیقه قبل از خواب یک تمرین نوشتن داشته باشند. از برخی از افراد خواسته شد که در مورد سختی‌های روز بنویسند. گروهی دیگر در مورد وقایع خنثی نوشتند و از برخی دیگر خواسته شد که در مورد چیزهایی بنویسند که نسبت به آنها شکرگذار هستند. نتایج نشان داد که نوشتن در مورد شکرگذاری، احساسات مثبت و شادی ذهنی را افزایش می‌دهد و رضایت از زندگی را بهبود می‌بخشد.

همانطور که نویسندگان این مطالعه پیشنهاد می‌کنند، نوشتن فهرست سپاسگزاری روشی نسبتاً آسان، مقرون به صرفه، ساده و دلپذیر برای تقویت روحیه شماست. سعی کنید هر شب چند دقیقه وقت بگذارید و به چیزهایی فکر کنید که قدردان آنها هستید.

✔️ یافتن هدف

تحقیقات نشان داده است که افرادی که احساس می‌کنند دارای هدفی هستند، رفاه بهتر و احساس رضایت بیشتری دارند.  هدف دار بودن بدین معنی است که زندگی شما جهت و معنی داشته باشد. این ممکن است با ارتقا رفتارهای سالم به بهبود شادی شما کمک کند.

برخی از کارهایی که می‌توانید برای هدفمندی انجام دهید عبارتند از:

• کشف علایق خود
• شرکت در یک هدف خیرخواهانه و اجتماعی
• تلاش برای حل بی‌عدالتی
• انجام کاری در جهت رسیدن به آگاهی و علم بیشتر

روانشناسی مثبت

جستجوی شادی از اصول اساسی این رویکرد است. روانشناسانی که رویکرد خود را روانشناسی مثبت انتخاب کرده‌اند، به یادگیری روش‌هایی برای افزایش مثبت بودن و کمک به مردم برای تجربه یک زندگی شادتر و رضایت‌بخش‌تر، علاقه‌مند هستند. بنابراین، به جای تمرکز بر آسیب‌شناسی‌های ذهنی، این رویکرد می‌کوشد تا برای کمک به مردم و جوامع روش‌هایی را در جهت بهبود احساسات مثبت و دستیابی به سعادت بیشتر پیشنهاد کند.

معنای شادی از نظر شما چیست و چه چیزهایی شما را شاد می‌کند؟

منبع: verywellmind