چطور خوشبخت شویم؟ نقطه‌ی غرقگی خود را پیدا کنید!

آیا برایتان پیش آمده که در هنگام انجام کاری، آنقدر در آن کار فرو روید و آنقدر احساس سرگرمی کنید که گذر زمان به چشمتان نیاید؟

پس بد نیست بدانید در روانشناسی از این حالت با عنوان «غرقگی» یا «غوطه‌وری» نام می‌برند. روانشناس‌ها توصیه می‌کنند اگر چنین حسی داشتید قدر آن را بدانید چون این چنین حس‌ها به احساسِ خوشبختی ختم می‌شوند.

شادی و رضایت واقعی در هنگام کار، مطالعه یا پرداختن به سرگرمی چیزی است که همه ما به دنبال آن هستیم، اما به‌نظر می‌رسد تنها عده کمی می‌توانند به آن دست یابند. آیا می‌دانستید حالتی وجود دارد که شما از انجام یک فعالیت بسیار لذت می‌برید و در کنارش در آن کار غرق می‌شوید؟ از این حالت به «غرقگی» (flow) یاد می‌شود که توسط روانشناس مجارستانی، «میهای چیکسِنتمیهایی» (Mihaly Csikszentmihalyi)، نام‌گذاری شده است.

 

حالت غرقگی چیست؟

چیکسِنتمیهایی غرقگی را به عنوان یک وضعیت ذهنی تعریف می‌کند که در آن شخص در هنگام انجام یک فعالیت کاملا در آن درگیر شده و احساس تمرکز و لذت کامل می‌کند. این تجربه به قدری لذت‌بخش است که دیگر هیچ‌چیزی به جز آن مهم نیست و شخص به هر قیمتی به انجام آن ادامه می‌دهد.

شخصی که در حالت غرقگی قرار دارد، کاملا جذب کاری می‌شود که انجام می‌دهد و مکان و زمان را از یاد می‌برد. به‌طوری که:

  • عمل و آگاهی با هم ادغام می‌شوند.
  • شخص هیچ‌گونه نگرانی خاصی از شکست ندارد، زیرا کنترل خود را در دست دارد.

زمان فراموش می شود، چراکه فرد در حال انجام فعالیتی است که به خودی خود لذت‌بخش است.

 

 شخصی که در حالت غرقگی قرار دارد، کاملا جذب کاری می‌شود که انجام می‌دهد و مکان و زمان را از یاد می‌برد.

فیزیولوژی غرقگی

از نظر فیزیولوژیک، هوشیاری، نگرانی و خود بازتابی در قسمت جلوی مغز ما قرار دارند. وقتی انسان به حالت غرقگی می‌رسد، این ناحیه از مغز فعالیت کمتری را از خود نشان می‌دهد. این امر باعث افزایش عملکرد در مناطق دیگر مغز می‌شود که بدین ترتیب میزان خلاقیت و بروز ایده‌های جدید افزایش می‌یابد.

جالب اینجاست که دستیابی به حالت غرقگی بر سایر قسمت‌های بدن نیز تأثیر می‌گذارد. محققی در دانشگاه سانفرانسیسکو (کالیفرنیا) در مورد این موضوع تحقیق کرده و به این نتیجه رسیده که جریان خون به مناطقی از مغز منتقل می‌شود که صداهای مربوطه، نه تصادفی، را پردازش می‌کند. این مساله باعث می‌شود که در هنگام غرق شدن در یک فعالیت خاص، تمام صداهای نامربوط مانند تیک‌تیک ساعت یا عبور و مرور ماشین‌ها حذف شوند.

حالت غرقگی احساس درد را نیز کاهش می‌دهد، به نحوی که در هنگام غرق شدن در انجام یک کار لذت‌بخش، درد و خستگی فرصتی برای ثبت خود در قسمت هوشیار مغز ندارند. علاوه بر این، تمرکز زیاد بر یک کار باعث تعمیق تنفس، افزایش سطح اکسیژن و کاهش بی‌حالی می‌شود.

 

 در هنگام غرق شدن در یک فعالیت خاص، تمام صداهای نامربوط مانند تیک‌تیک ساعت یا عبور و مرور ماشین‌ها حذف می‌شوند. همچنین احساس درد نیز کاهش می‌یابد..

چطور غرقه شویم؟!

افرادی هستند که این حالت را به قدری در خود توسعه داده‌اند که هر مانعی برای آنان به یک چالش جذاب و لذت‌بخش تبدیل می‌شود. از این افراد به شخصیت‌های «هدف‌گذار» یاد می‌شود. این دسته افراد هرگز خسته نمی‌شوند، به ندرت دچار حس اضطراب می‌شوند و دایما درگیر انجام کاری هستند. چطور می‌توانید به یک شخصیت هدف‌گذار تبدیل شوید؟ برای رسیدن به این امر، باید شرایط زیر را داشته باشید:

  • فعالیت باید اهداف و پیشرفت مشخصی داشته باشد.
  • تکلیف باید با بازخورد شفاف و سریع روبه‌رو شود.
  • بدون حواس‌پرتی، باید به چیزی که در لحظه رخ می‌دهد توجه کنید.
  • باید یاد بگیرید از تجربه‌های آنی لذت ببرید.
  • مهارت‌های خود را به نسبت چالش، بهبود ببخشید.

حالت غرقگی، عملی تعادل‌بخش بین اضطراب (وقتی فعالیتی بسیار سخت است) و بی‌حوصلگی (وقتی فعالیت با چالش و دشواری کافی همراه نیست) است، چراکه در این حالت به صورت ناهوشیار به دنبال تسلط بیشتر و بهبود مهارت‌های خود هستید. بنابراین، برای حفظ حالت غرقگی خود، باید چالش‌های بزرگتری را انتخاب کنید.

این حالت، یک تجربه ذاتی مثبت است که احساس لذت زیادی در فرد ایجاد می‌کند و با مزایای طولانی‌مدت برای اثر مثبت و خوشبختی همراه است. روانشناسان معتقدند خوشبختی از رشد و پیشرفت شخصی ناشی می‌شود. حالت غرقگی این پیشرفت و رشد را ایجاد می‌کند.

اگر در رسیدن به حس غرقگی مشکل دارید، به زمانی فکر کنید که مشغول انجام کاری هستید و احساس می‌کنید تمام نگرانی‌هایتان از بین می‌رود. این می‌تواند چیزی به سادگی یک پیاده‌روی آرامش‌بخش در طبیعت، یا شاید یک فعالیت خلاقانه مانند نقاشی باشد. سعی کنید این تجربه را تا جایی که می‌توانید تکرار کنید و خود را به چالش بکشید تا به حالت‌های بهتر و عمیق‌تر آن دست یابید.

 

 حالت غرقگی، عملی تعادل‌بخش بین اضطراب و بی‌حوصلگی‌ست، چون به‌صورت ناهوشیار به دنبال تسلط بیشتر و بهبود مهارت‌های خود هستید. برای حفظ حالت غرقگی، باید چالش‌های بزرگتری انتخاب کنید..

 

هرچه زمان بیشتری را در فعالیت‌های حالت غرقگی بگذرانید، انگیزه ذاتی و خودآگاه شما برای یادگیری بیشتر می‌شود. بنابراین، با انجام کارهای پیچیده‌تر، خود را به چالش بکشید، مهارت‌های خود را ارتقا دهید، و این روند را به طور مداوم تکرار کنید، تا به افزایش شادی و رضایت از زندگی در شما کمک کند.