مشاوره خانواده آنلاین

خانواده درمانی و هر آنچه باید درباره‌اش بدانیم

همه ما زندگی را در یک خانواده آغاز می‌کنیم. خانواده بر همه جنبه‌های زندگی ما تأثیر می‌گذارد، از اولین لحظات تا آخرین لحظه. خانواده شکل‌دهنده شخصیت، طرز فکر، عادات، واژگان، رسوم و دیدگاه ما نسبت به جهان است. اگر در خانواده‌ای سالم با روابط سالم متولد شده باشیم، به احتمال زیاد نحوه حفظ روابط سالم را یاد گرفته‌ایم. اما اگر در خانواده‌ای ناکارامد متولد شده باشیم، ممکن است برای برقراری ارتباط با دیگران نیز مشکل داشته باشیم. در حالی که قطعاً متولد شدن در هر نوع از این خانواده‌ها به دست ما نیست، اما چیزی نیست که نتوان تغییرش داد. تقریباً همه خانواده‌ها در برخی مواقع با نوعی اختلال عملکرد روبرو هستند، با این حال اکثرشان احساس تمامیت و خوشبختی را حفظ کرده یا به دست می‌آورند. خانواده درمانی یکی از راه‌های ایجاد یا حفظ یک خانواده سالم است.

خانواده درمانی یا مشاوره خانواده چیست؟

خانواده درمانی یا مشاوره خانواده نوعی درمان برای رسیدگی به مسائل خاصی است که بر سلامت و عملکرد خانواده تأثیر می‌گذارد. می‌توان از آن برای کمک به خانواده در دوران سخت، گذار مهم، یا مشکلات بهداشت روانی یا رفتاری در اعضای خانواده استفاده کرد.

خانواده درمانی مشکلات افراد را در چارچوب واحد بزرگتری بررسی می‌کند: یعنی خانواده. فرض این است که بدون درک پویایی گروه نمی‌توان مشکلات را با موفقیت برطرف یا حل کرد و نحوه عملکرد خانواده بر نحوه شکل‌گیری مشکلات مراجع و تشویق یا فعال شدن آنها توسط سایر اعضای خانواده تأثیر می‌گذارد.

خانواده درمانی می‌تواند از تکنیک‌ها و تمریناتی از درمان شناختی، رفتار درمانی، درمان بین فردی یا سایر انواع درمان‌های فردی استفاده کند. انتخاب تکنیک‌ها بستگی به مشکلات خاصی دارد که مراجع با آن روبرو است؛ اما آمارها نشان داده است که مشکلات رفتاری یا عاطفی در کودکان، از دلایل شایع مراجعه به درمانگر خانواده است.

معنی خانواده در خانواده درمانی

لازم به ذکر است که در خانواده درمانی، واژه “خانواده” لزوماً به معنی خویشاوندان خونی نیست. در این زمینه، “خانواده” هر کسی است که “نقش حمایتی طولانی‌مدت در زندگی مراجع ایفا می‌کند، که ممکن است لزوما به معنی وجود روابط خونی یا اعضای خانواده در یک خانه نباشد”.

در خانواده درمانی چه مشکلاتی بررسی می‌شوند؟

یک درمانگر خانواده برای موارد و مشکلات مختلفی آموزش دیده است و باید آموزش‌های فراوانی را پشت سر بگذارد تا اطمینان حاصل شود که وظیفه خود را به خوبی انجام می‌دهد.

بنابراین، همه آنها باید حداقل سطحی از تجربه را برای درمان موارد زیر داشته باشند:

  • مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان
  • اندوه و سوگواری
  • مسائل مربوط به دگرباشان جنسی
  • خشونت خانگی
  • ناباروری
  • درگیری‌های زناشویی
  • سوء مصرف مواد مخدر
  • درگیری‌های شخصی بین زوجین یا خانواده‌ها
  • ایجاد یا حفظ یک رابطه عاشقانه سالم در تمام مراحل
  • طلاق یا جدایی
  • مشکلات سلامت روان مانند افسردگی و اضطراب.

به منظور درمان این مسائل و سایر مسائل خانوادگی، درمانگران باید در موارد زیر فعالیت کنند:

  • مشاهده و بررسی نحوه تعامل افراد در واحدها
  • ارزیابی و حل مشکلات روابط
  • تشخیص و درمان اختلالات روانی در چارچوب خانواده
  • راهنمایی مراجع در بحران‌های گذار مانند طلاق یا مرگ
  • برجسته‌سازی الگوهای ارتباطی یا رفتاری مشکل‌ساز
  • کمک به جایگزینی رفتارهای ناکارآمد با جایگزین‌های سالم
  • اتخاذ یک رویکرد جامع (ذهن-بدن) برای سلامتی
مطالب مرتبط
پنهان کاری مالی در ازدواج

هدف خانواده درمانی چیست؟

به طور خلاصه، هدف از خانواده درمانی این است که برای درمان هر گونه مشکل روانی که خانواده را از هم پاشیده، تمام اعضا با هم همکاری کنند. همچنین، اهداف خانواده درمانی به مشکلات مراجع بستگی دارد. به عنوان مثال، اهداف درمانی ممکن است بر اساس سناریوهای زیر متفاوت باشند:

یکی از اعضای خانواده از اسکیزوفرنی یا روان پریشی شدید رنج می‌برد: هدف این است که به سایر اعضای خانواده کمک کنیم تا این اختلال را درک کرده و خود را با تغییرات روانی که ممکن است بیمار تحت آن قرار گیرد، تطبیق دهند.

مشکلات ناشی از تفاوت بین نسل ها، مانند زمانی که فرزندان توسط پدربزرگ و مادربزرگ بزرگ می‌شوند: هدف بهبود ارتباطات و کمک به اعضای خانواده برای تعیین مرزهای سالم است.

اعضای خانواده دارای پیشینه‌های نژادی، فرهنگی یا مذهبی متفاوت هستند: هدف این است که به اعضای خانواده در درک بیشتر یکدیگر و ایجاد روابط سالم کمک کنیم.

یکی از اعضا تحت درمان فردی است: هدف تسهیل همدلی و درک بیشتر افراد درون خانواده و دریافت حمایت آن‌ها برای ادامه درمان است.

به نظر می‌رسد مشکلات بیمار به طور ناگسستنی با مشکلات سایر اعضای خانواده گره خورده است: در مواردی که مشکل ریشه در مشکلات سایر اعضای خانواده دارد، هدف این است که به هر یک از مسائل پرداخته و اثرات این الگو را حل یا کاهش دهیم.

روان درمانی خانواده: یک قدم جلوتر

بسیاری از افراد دو اصطلاح درمان و روان درمانی را دو شکل متفاوت از درمان می‌دانند؛ اما در حقیقت، آنها یک چیز هستند. وقتی اصطلاح “مشاوره” را نیز در کنار آن‌ها بیاوریم، این ابهام بیشتر می‌شود. در حقیقت، درمان به سادگی شکل کوتاه شده “روان درمانی”است.

به طور کلی، مشاوره در شرایطی انجام می‌شود که یک فرد (یا در مورد خانواده درمانی، یک خانواده) از خدمات مشاور یا سایر متخصصان سلامت روان برای کمک به حل یک مشکل خاص یا مجموعه‌ای از مشکلات استفاده می‌کند.

درمان یا روان درمانی نوعی درمان عمیق‌تر و معمولاً طولانی‌مدت است که در آن مراجع طیف وسیع‌تری از مسائل و الگوهای مزمن احساسات، افکار و رفتارهای مشکل‌ساز را مورد بحث قرار می‌دهد.

خانواده‌ای که با مشکلی استرس‌زا مانند مرگ یکی از اعضای خانواده، اعتیاد یا مشکلات اقتصادی شدید دست و پنجه نرم می‌کند، می‌تواند از مشاوره در جهت تلاش برای فائق آمدن بر مشکل و تبدیل شدن به یک واحد منسجم‌تر کمک بگیرد.

اگر خانواده‌ای با مشکلات مزمن روانی یا رفتاری دست و پنجه نرم می‌کند، مانند ابتلای پدر به اسکیزوفرنی، مبارزه مادر با افسردگی یا آزار جنسی کودک، روان درمانی احتمالاً انتخاب بهتری است.

مسائل درون یک خانواده مشابه ماشینی با مشکل متعدد است. والدینی که دچار اعتیاد به الکل هستند، فقط به تنهایی مشکلی ندارند؛ این دسته مشکلات فرد احتمالاً همسر و فرزندان آن‌ها را نیز تحت تأثیر قرار داده است. خانواده درمانی معتقد است که مشکلات باید در سطح کل خانواده مورد بررسی قرار گیرد تا در سطح فردی.

خانواده درمانی چه مزایایی دارد؟

این رویکرد جامع‌تر برای درمان مشکلات درون یک خانواده در بسیاری از موارد بسیار مؤثر بوده است. در خانواده درمانی، خانواده‌ها می‌توانند با راهنمایی یک متخصص بهداشت و روان در محیطی امن و کنترل شده روی مشکلات خود کار کنند.

مزایای خانواده درمانی عبارتند از:

  • درک بهتر مرزهای سالم و الگوها و پویایی خانواده
  • بهبود ارتباط
  • بهبود حل مشکلات
  • همدلی عمیق‌تر
  • کاهش درگیری و مهارت‌های بهتر مدیریت خشم

به طور خاص، خانواده درمانی می‌تواند روابط خانوادگی را از طریق موارد زیر بهبود بخشد:

  • کمک به سر پا شدن خانواده پس از بحران
  • ایجاد صداقت بین اعضای خانواده
  • ایجاد اعتماد بین اعضای خانواده
  • ایجاد یک محیط خانوادگی حمایتی
  • کاهش منابع تنش و استرس در خانواده
  • کمک به اعضای خانواده برای بخشیدن یکدیگر
  • حل تعارض برای اعضای خانواده
  • کمک به حل مشکل طرد شدن یکی از اعضای خانواده

تکنیک‌ها و تمرین‌های خانواده درمانی

اگر معتقدید خانواده درمانی می‌تواند به نفع شما و عزیزانتان باشد، بهترین کار این است که یک درمانگر پیدا کنید و به کمک او مشکلات خانواده خود را برطرف کنید. تمرینات و تکنیک‌های زیر در چارچوب رابطه درمانی به کار می‌روند، اما برخی از آن‌ها را نیز می‌توانید پیش از ورود به درمان طولانی مدت تمرین کنید.

مطالب مرتبط
حمایت روانی خانواده از تراجنسیتی ها

سوال معجزه‌آسا

این تمرین می‌تواند در درمان فردی، زوجین یا خانواده مورد استفاده قرار گیرد و به مراجع کمک می‌کند آینده‌ای را در نظر بگیرد که دوست دارد بسازد. همه ما گاهی اوقات دچار چالش می‌شویم، اما گاهی این چالش برای برخی بزرگتر است؛ زیرا نمی‌داند هدفش چیست. سوال معجزه‌آسا یک راه عالی برای کمک به مراجع در بررسی رویاها و خواسته‌های خود است.

این سوال معجزه‌آسا این‌گونه مطرح می‌شود:

“فرض کنید امشب، هنگام خواب، معجزه ای رخ داد. وقتی فردا بیدار می‌شوید، آن نشانه‌هایی که به شما می‌گویند زندگی ناگهان بهتر شده است، چیست؟ ”

با وجودی که مراجع ممکن است پاسخی بدهد که در زندگی واقعی او غیرممکن است، پاسخ وی می‌تواند مفید باشد. این سوال به مراجع کمک می‌کند در تصور آینده‌ای مثبت که در آن مشکلاتشان حل شده یا کاهش می‌یابد، به راهکارهای رسیدن به آن دست یابد و همچنین به درمانگر می‌آموزد که چگونه می‌تواند در جلسات به بهترین نحو به مراجع خود کمک کند.

آب نبات رنگی

این تکنیک یکی از روش‌های خوب برای شروع خانواده درمانی است. برای شروع این تمرین، تعدادی اسمارتیز رنگی به هر کس داده می‌شود و از اعضا خواسته می‌شود اسمارتیزهای خود را بر اساس رنگ دسته‌بندی کنند.

هر رنگ به یک معنی است و بر اساس تعداد اسمارتیزهای رنگی، هر کس باید به سوالات زیر پاسخ دهد:

سبز – کلماتی برای توصیف خانواده

بنفش – مواردی که خانواده از آن لذت می‌برد

نارنجی – مواردی که دوست دارید در مورد خانواده خود بهبود بخشید

قرمز – مواردی که نگران آن هستید

زرد – خاطرات مورد علاقه با خانواده

پس از پاسخ به سوالات، آب نبات‌ها می‌توانند خورده شوند.

وقتی همه اعضای خانواده به این سوالات پاسخ دادند، بر اساس پاسخ‌های ارائه شده توسط خانواده بحث شروع می‌شود. این تمرین، اطلاعات خوبی در مورد پویایی خانواده به درمانگر می‌دهد.

توپ احساسات

این یک تمرین ساده است که برای نوشتن فقط به یک توپ و یک خودکار یا نشانگر نیاز است و اغلب در کودکان و نوجوانان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تکنیک برای کسانی مناسب است که حرف زدن در مورد احساسشان برای آن‌ها سخت است.

روی توپ احساسات مختلفی نوشته می‌شود، مانند “شاد”، “تنها”، “احمقانه” یا “غمگین”. خانواده در یک حلقه دور هم قرار می‌گیرند، و توپ بین آن‌ها رد و بدل می‌شود. هنگامی که یکی از اعضای خانواده توپ را می‌گیرد، از او خواسته می‌شود خاطره‌ای مرتبط با احساسی را بیان کند که روی توپ نوشته شده است. این تمرین به خانواده کمک می‌کند که احساسات خود را بیان کنند و دیگران به آن‌ها گوش کنند.

فعالیت آینه‌ای

این تمرین به خانواده کمک می‌کند که با هم بهتر ارتباط برقرار کنند و هماهنگی بیشتری با هم کسب کنند. در این تمرین درمانگر از دو نفر از اعضای خانواده می‌خواهد که روبه روی یکدیگر بنشینند و یک نفر سعی کند تمام کارهای فرد دیگر را دقیقا و همزمان کپی کند.

ابتدا، درمانگر می‌تواند این تمرین را با یکی از اعضای خانواده تمرین کند. این تمرین به ویژه برای کودکان مفید است؛ اما می‌تواند با دیگر اعضای خانواده در هر سنی نیز استفاده شود. این تمرین مستلزم آن است که اعضای خانواده به یکدیگر توجه کامل نشان دهند، با یکدیگر همکاری کنند و با کلمات و زبان بدن ارتباط برقرار کنند.

ژنوگرام

ژنوگرام نمای شماتیک یا گرافیکی از شجره‌نامه مراجع است. با این حال، بر خلاف شجره‌نامه معمولی، ژنوگرام اطلاعات بسیار بیشتری در مورد روابط بین اعضای خانواده ارائه می‌دهد.

می توان از آن برای ترسیم روابط خونی، شرایط پزشکی در خانواده و روابط عاطفی بین اعضا استفاده کرد. ژنوگرام‌ها نگاه جامع‌تری نسبت به خانواده ارائه می‌دهند:

اطلاعات اساسی: نام، جنسیت، تاریخ تولد، تاریخ مرگ (در صورت وجود)؛

اطلاعات دیگر: تحصیل، شغل، رویدادهای مهم زندگی، بیماری‌های مزمن، ماهیت روابط خانوادگی، روابط عاطفی، روابط اجتماعی، اعتیاد به الکل، افسردگی، بیماری‌ها، و موقعیت‌های زندگی.

با درج این اطلاعات، درمانگر و مراجع می‌توانند الگوهایی را در سابقه خانوادگی شناسایی کنند که ممکن است بر احساسات و رفتارهای فعلی مراجع تأثیر گذاشته باشد. گاهی اوقات ترسیم و مشاهده این اطلاعات می‌تواند مواردی را روشن سازد که قبلاً مورد توجه قرار نگرفته‌اند.

خانواده درمانی در سیمیاروم

همانطور که خواندیم، خانواده درمانی مشکلات را از دریچه وسیع‌تری و به عنوان بخشی از سیستم پیچیده خانواده بررسی می‌کند. روان‌درمانگران به خانواده‌ها کمک می‌کنند تا ریشه مشکلات خود را پیدا کرده و درمان همه اعضای خانواده را تسهیل کنند. در این زمینه مشاوران سیمیاروم همواره در دسترس شما هستند تا در صورت نیاز با آن‌ها مشاوره را آغاز کنید.

منبع

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده − 10 =